Grapefruit en geneesmiddelen, een te vermijden combinatie!

Grapefruit heeft een typische smaak en is, dankzij zijn zoete bitterheid, perfect als verfrissend drankje na je maaltijd of ’s ochtends bij het ontbijt. Hij is onder andere rijk aan vitamine C en zijn positieve invloed op onze gezondheid is welbekend. Veel minder bekend daarentegen zijn de risico’s van het eten of drinken van grapefruit in combinatie met bepaalde geneesmiddelen. Grapefruit kan namelijk het risico op bijwerkingen van je behandeling en de ernst ervan aanzienlijk verhogen.

Grapefruit en geneesmiddelen, een te vermijden combinatie!

Over het algemeen is de grapefruit zeer goed voor onze gezondheid. Maar tegelijkertijd kan hij de zogenaamde biobeschikbaarheid van orale geneesmiddelen aanzienlijk verhogen. Een interactie die al jaren bekend is bij dokters en apothekers, maar waar patiënten helaas vaak niet goed van op de hoogte zijn.

Grapefruit bevat furocoumarinen, toxische bestanddelen die onder normale omstandigheden volkomen ongevaarlijk zijn, maar die in onze darmen de werking van de enzymen of eiwitten tegengaan die helpen bij het metabolisme van bepaalde geneesmiddelen. En juist door het tegenwerken van die enzymen zorgt de grapefruit voor een ophoping van het geneesmiddel in ons lichaam, waardoor er meer van de actieve stoffen in ons bloed komen en het risico op bijwerkingen toeneemt.

Als je morgen een geneesmiddel neemt terwijl dat van vandaag nog in je lichaam zit, dan stapelt het op en zo kan, naargelang het type geneesmiddel, een enkele portie grapefruit al gevaarlijk worden.

Nu is het uiteraard zo dat niet iedereen op dezelfde manier reageert en dat het onmogelijk is om te voorspellen hoe iemand zal reageren op de combinatie grapefruit en bepaalde geneesmiddelen. Ouderen lopen bijvoorbeeld een verhoogd risico, omdat hun lichaam minder in staat is om hoge concentraties geneesmiddelen in het bloed te compenseren.

Andere citrusvruchten, zoals de zure sinaasappel, limoen en pompelmoes, kunnen vergelijkbare interacties geven, maar daarover is minder bekend, terwijl de zoete citrusvarianten, zoals de navelsinaasappel of de Valencia, het metabolisme van geneesmiddelen dan weer niet beïnvloeden.

Let op: in sommige delen van België en Nederland wordt de grapefruit ook wel pompelmoes genoemd. In deze blog bedoelen we de Citrus ×paradisi, zoals je op de foto ziet, en niet de Citrus maxima.

Tientallen geneesmiddelen geïdentificeerd

Een studie door de University of Western Ontario heeft meer dan 80 geneesmiddelen geïdentificeerd die gevaarlijk zijn in combinatie met grapefruit, waarvan er 43 potentieel dodelijk zijn. Bovendien worden er nog ieder jaar nieuwe geneesmiddelen geïdentificeerd die beter niet gecombineerd worden met grapefruit. Op de lijst vinden we onder andere:

  • Immunosuppressiva (die inwerken op het immuunsysteem, gebruikt bij auto-immuunziekten);
  • Statines (die inwerken op de vetten in ons bloed, bijvoorbeeld cholesterolverlagers);
  • Benzodiazepine (kalmeringsmiddelen, slaapmiddelen enz.);
  • Calciumantagonisten (gebruikt tegen hart- en vaatziekten, zoals hoge bloeddruk en angina pectoris);
  • Antiaritmische middelen (gebruikt om het hartritme te reguleren).

Om bijwerkingen te voorkomen is het dus erg belangrijk om je geneesmiddel goed te kennen en om je te informeren over mogelijke gevolgen van een dergelijke combinatie op je behandeling. En voor hen die denken “goh, grapefruit eet ik eigenlijk toch nooit”, let ook op met multivitaminesapjes, want die bevatten ook vaak grapefruit. Neem dus liever het zekere voor het onzekere en raadpleeg in geval van twijfel ook altijd je dokter of je apotheker!