De tips van je online apotheker om je gehoor te beschermen

Onze oren vangen de geluiden om ons heen op, waardoor we onze omgeving kunnen begrijpen. Maar tegelijkertijd zijn ze bijzonder gevoelig voor lawaai. Ons gehoor heeft tijdens ons leven zwaar te lijden en neemt af naarmate we ouder worden. Hoe kun je het zolang mogelijk beschermen?

Geluid, een kwestie van goede trillingen

Geluid is een golf die zich verspreidt in de vorm van een drukverschil en bepaald wordt door drie verschillende factoren:

  • De frequentie van de toon: onze oren kunnen tonen opvangen tussen 16 hertz (Hz) tot wel 20.000 Hz;
  • De intensiteit van de toon, uitgedrukt in decibels (dB);
  • De duur van de toon.

De geluidsgolven dringen onze oren binnen en doen onze trommelvliezen trillen. Op hun beurt doen de trommelvliezen het binnenoor trillen, waar zich het slakkenhuis, ons gehoororgaan, bevindt. De cellen van het slakkenhuis zetten de trillingen om in een zenuwimpuls die door de gehoorzenuw naar onze hersenen wordt gevoerd.

Als geluid lawaai worden, dan wordt het gevaarlijk

Geluid wordt lawaai zodra het storend of schadelijk is voor ons gehoor. In de natuur zijn er maar weinig geluiden zo hard dat ze schadelijk zijn, maar in onze moderne omgeving is dat niet meer het geval. Jammer genoeg zijn onze oren niet dermate geëvolueerd dat ze ons daar op een doeltreffende manier tegen kunnen beschermen.

Wanneer de intensiteit van het geluid het vermogen van je oren om het geluid op te vangen overschrijdt, dan wordt het gevaarlijk. Die intensiteit drukken we uit in decibel (dB):

  • Geluid lager dan 85 dB vormt geen risico voor ons gehoor. Een stofzuiger of het gesnurk van iemand die slaapt, bereikt gemakkelijk zulke waarden;
  • Vanaf 85 dB is geluid schadelijk. En hoe meer decibels, hoe groter het gevaar. In discotheken komt de muziek bijvoorbeeld al vaak boven de 100 dB.

De risico’s? Langdurige blootstelling aan lawaai kan leiden tot een tijdelijke auditieve vermoeidheid, oorsuizen, een onomkeerbaar gehoortrauma of zelfs het scheuren van het trommelvlies. Je wordt blootgesteld aan schadelijke geluiden als:

  • Je niet kunt praten zonder te roepen met een gesprekspartner die zich op amper een meter van jou bevindt;
  • Een automobilist het geluid van je autoradio hoort, ook al zijn de ramen van zijn auto dicht;
  • Een reiziger in de trein of de bus duidelijk de muziek kan horen die uit je koptelefoon komt.

Een paar voorbeelden van geluid en het aantal decibels uit het dagelijkse leven
  Max. duur Decibels (dB)  
Vliegtuig dat opstijgt op 100 meter < 1 minuut  130  
Dicht bij de geluidsboxen tijdens een concert  1 minuut 120 / 1
Wettelijke limiet in discotheken 45 minuten  105 Pijngrens
Claxon – drilboor op 2 meter  2 uur 100 / 2
Politiesirene  7 uur 95 Gevarengrens / 3
Geblaf – grasmaaier 20 uur  90  
Schoolkantine  40 uur 85 Risicogrens / 4
Straat met veel verkeer – stofzuiger   80  
Luidruchtig klaslokaal – gesnurk   70  
Drukke markt – printer   60  
Rustig restaurant   50  
Rustig appartement   40  
Slaapkamer   30  
Het getik van een uurwerk – lichte wind in de bomen   20  
Geritsel van een blad   10  
Gehoordrempel   0  

1 / Scheuren van het trommelvlies: vooral zogenaamde impulsgeluiden zijn erg gevaarlijk. Het gaat om pure tonen met een hoge frequentie zoals de hoge tonen van een geluidsinstallatie bij het afstellen, het knallen van vuurwapens … Daarbij kan het trommelvlies onmiddellijk scheuren, wat gepaard gaat met een helse pijn. De doofheid kan dan blijvend zijn.
2 / Gehoortrauma: wordt veroorzaakt door een eenmalige of herhaalde blootstelling aan sterke geluiden. Het slakkenhuis wordt onomkeerbaar aangetast. Het gehoor kan zich niet meer herstellen, omdat de cellen met trilharen van het slakkenhuis gaandeweg vernietigd worden (beginnende doofheid). Kan ook leiden tot tinnitus (oorsuizen, fluittonen, kloppend geluid).
3 / Maskerend effect: de aanwezigheid van zeer lage frequenties die hogere frequenties maskeren waardoor die moeilijk te horen zijn (bijv. proberen een gesprek te verstaan op een lawaaierige plek). Dat effect kan leiden tot auditieve vermoeidheid, oriëntatieproblemen en een verminderde aandacht.
4 / Auditieve vermoeidheid: gevoel van tijdelijk minder horen gepaard met fluittonen of oorsuizen (tinnitus). Auditieve vermoeidheid treedt op na een langdurige blootstelling aan harde geluiden (vanaf 60 dB) en verdwijnt na rust in een stille omgeving.

Bescherm je oren

Het slakkenhuis bestaat uit slechts zo’n 15.000 cellen. Dat is heel weinig in vergelijking met de miljoenen cellen in bijvoorbeeld onze ogen. De waardevolle cellen van je gehoor zijn zeer kwetsbaar en worden ook niet vernieuwd. Ze moeten dus absoluut worden beschermd! Een paar simpele tips:

  • Controleer altijd het geluidsniveau van je walkman, je stereo of je autoradio;
  • Luister niet langer dan een uur per dag naar muziek met een koptelefoon;
  • Neem elk uur een pauze van tien minuten in de stilte;
  • Laat je oren minstens twaalf uur rusten na een concert of een avondje uit in een discotheek;
  • Gebruik ook altijd de juiste gehoorbescherming wanneer je blootgesteld wordt aan geluidsoverlast.

Bron: Quies